Nahar və ya axşam yeməyindən sonra gözlərin ağırlaşması, halsızlıq və yatmaq istəyinin yaranması bir çox insanın gündəlik yaşadığı haldır.
Bəziləri bunu “çox yeməkdən” qaynaqlandığını düşünür. Əslində isə yeməkdən sonra yaranan yuxululuğun bir neçə fərqli səbəbi ola bilər.
Cənub Media bu halların səbəbini araşdırıb.
Orqanizmdə nə baş verir?
Yeməkdən sonra orqanizm həzm prosesinə keçir. Bu zaman hormonal və metabolik dəyişikliklər baş verir. Xüsusilə böyük porsiyalar, karbohidrat və şəkərlə zəngin qidalar bəzi insanlarda yeməkdən sonrakı yuxululuğu daha nəzərəçarpan edə bilər.
Yuxululuqda günün saatı da rol oynayır. İnsan orqanizminin bioloji ritmində günortadan sonra təbii olaraq ayıqlığın azalması baş verə bilər. Bu səbəbdən nahardan sonra yaranan yuxululuq yalnız yediyiniz qida ilə əlaqəli olmaya bilər.
Hansı qidalar daha çox yuxululuq yarada bilər?
Böyük porsiyalar, çox yağlı yeməklər, şirin qidalar və yüksək miqdarda sadə karbohidrat qəbulundan sonra bəzi insanlarda halsızlıq və yuxululuq daha çox hiss edilə bilər.
Bu, hər kəsdə eyni şəkildə baş vermir. Qidanın miqdarı, tərkibi, yuxu rejimi və insanın fərdi xüsusiyyətləri də əhəmiyyətlidir.
Bəs nə vaxt diqqətli olmaq lazımdır?
Əgər yeməkdən sonra yuxululuq çox güclüdürsə, demək olar ki, hər yeməkdən sonra baş verirsə və gündəlik fəaliyyətə mane olursa, bunun səbəbini araşdırmaq faydalıdır.
Daimi yorğunluq və yuxululuq yuxu çatışmazlığı, yuxu apnesi, qanazlığı, qalxanabənzər vəz problemləri, bəzi dərmanlar və digər sağlamlıq vəziyyətləri ilə də əlaqəli ola bilər.
Xüsusilə yeməkdən sonra yuxululuqla yanaşı güclü susuzluq, tez-tez sidiyə getmə, səbəbsiz çəki dəyişməsi və ya davamlı halsızlıq kimi əlamətlər də varsa, həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.
Yuxululuğu azaltmaq üçün nə etmək olar?
Daha kiçik porsiyalar seçmək, yeməkdə zülal, tərəvəz və liflə zəngin qidalara yer vermək, həddindən artıq şəkərli və ağır yeməkləri azaltmaq və yeməkdən sonra qısa gəzinti etmək bəzi insanlarda faydalı ola bilər.
Yeməkdən sonra bir qədər yuxululuq normal ola bilər. Amma bu hal güclüdürsə və davamlı təkrarlanırsa, səbəbini yalnız “çox yemişəm” deyərək keçişdirmək düzgün deyil.
İlkin Adıyev, Cənub Media
