Uşağın məktəbə hazırlıq prosesi yalnız bağçada keçirilən məşğələlərlə məhdudlaşmır. Onun nitq, ünsiyyət, müstəqillik və emosional bacarıqlarının formalaşmasında ailənin gündəlik fəaliyyəti də mühüm rol oynayır.
Lakin bəzi valideynlər erkən yaş dövründə uşağın inkişafını hansı üsullarla dəstəkləyə biləcəkləri barədə kifayət qədər məlumata malik olmurlar. Xüsusilə məktəbə hazırlıq mərhələsində uşağa həddindən artıq akademik yük verilməsi və fərdi inkişaf xüsusiyyətlərinin nəzərə alınmaması müəyyən çətinliklər yarada bilər.
Bu məsələləri diqqətə alan “Valideyn-tərbiyəçilərin təhsilə yardımı” İctimai Birliyi valideynlərin erkən uşaqlıq inkişafı barədə biliklərinin artırılmasına yönəlmiş “Birlikdə öyrənirik” adlı sosial-maarifləndirici proqram konsepsiyasını təqdim edir.
Proqramın əsas ideyası valideynlərə uşaqların inkişafını gündəlik həyat şəraitində sadə, əlçatan və praktik üsullarla necə dəstəkləməyi izah etməkdir.
Proqram nələri əhatə edir?
Maarifləndirici proqramın bir neçə istiqamətdə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur.
“Oyunla öyrənmə” istiqamətində valideynlərə uşaqların diqqət, yaddaş, nitq və təfəkkür bacarıqlarının oyun vasitəsilə inkişaf etdirilməsi yolları təqdim oluna bilər.
“Məktəbə ilk addım” mövzusu üzrə uşağın məktəb mühitinə uyğunlaşması, gündəlik rejimin formalaşdırılması və müstəqilliyinin dəstəklənməsi məsələlərinə diqqət ayrılması planlaşdırılır.
“Uşağımı daha yaxşı anlayıram” istiqamətində valideyn–uşaq ünsiyyəti, emosional inkişaf və uşağın davranışlarına düzgün münasibət kimi mövzuların müzakirəsi nəzərdə tutulur.
Proqramın digər komponenti valideynlərlə tərbiyəçilər arasında təcrübə mübadiləsinə şərait yaradılmasıdır. Bu məqsədlə kiçik qrup görüşləri, praktik məşğələlər və maarifləndirici söhbətlərdən istifadə edilməsi təklif olunur.
Niyə məhz valideynlər?
Təşkilatın sədri Sədaqət Qurbanova erkən inkişafın dəstəklənməsində ailənin rolunu xüsusi vurğulayır.
Onun yanaşmasına əsasən, uşağın inkişafı üçün münbit mühitin yaradılması təkcə məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin vəzifəsi deyil. Valideyn də uşağın gündəlik həyatında öyrənmə imkanları yaratmalı, onun maraqlarına diqqət yetirməli və inkişafını dəstəkləməlidir.
Sədaqət Qurbanova hesab edir ki, valideynlərə sadəcə ümumi tövsiyələr vermək kifayət deyil. Onlara uşaqları ilə birlikdə tətbiq edə biləcəkləri konkret fəaliyyətlər göstərilməlidir.
Məsələn, şəkilli kitablar əsasında hekayə qurmaq, əşyaları rəng və ölçülərinə görə qruplaşdırmaq, gündəlik hadisələr barədə söhbətləşmək və sadə yaradıcı oyunlar uşaqların müxtəlif bacarıqlarının inkişafına kömək edə bilər.
Təşkilatın məqsədi və gözlənilən faydalar
“Birlikdə öyrənirik” konsepsiyası İctimai Birliyin Nizamnaməsində nəzərdə tutulan maarifləndirmə, uşaqların intellektual inkişafının dəstəklənməsi və valideyn–tərbiyəçi əməkdaşlığının gücləndirilməsi məqsədlərinə uyğun hazırlanıb.
Təşkilat bu təşəbbüslə üç əsas nəticəyə töhfə verməyi hədəfləyir: valideynlərin erkən inkişaf barədə məlumatlılığının artırılması, uşaqların məktəbə hazırlığının daha hərtərəfli dəstəklənməsi və ailə ilə təhsil müəssisələri arasında əlaqələrin inkişaf etdirilməsi.
Proqramın əsas üstünlüyü sadə və gündəlik həyatda tətbiq edilə bilən fəaliyyətlərə əsaslanmasıdır. Bu yanaşma valideynlərin xüsusi təhsil resurslarına böyük vəsait xərcləmədən də uşaqlarının inkişafını dəstəkləməsinə imkan verə bilər.
İctimai Birlik hesab edir ki, erkən təhsilə dəstək yalnız uşağın gələcək akademik nailiyyətlərinə deyil, həm də onun özünəinamının, ünsiyyət bacarıqlarının və öyrənməyə marağının formalaşmasına xidmət etməlidir.
